Μαίρη Σέλλεϋ. Η ταραχώδης ζωή της γυναίκας που υπήρξε ερωμένη του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου

Ολόκληρος ο κόσμος της λογοτεχνίας την γνωρίζει σαν τη γυναίκα που συνέλαβε την ιδιά για τον πιο εμβληματικό, διάσημο και…
τρομακτικό ήρωα στα χρονικά της λογοτεχνίας τρόμους. Ίσως δεν υπάρχει άνθρωπος στον Δυτικό κόσμο που δεν αναγνωρίζει την ιστορία του Φρανκεστάιν και το σπουδαίο μυθιστόρημα της Μαίρη Σέλλεϋ, της χαρισματικής γυναίκας που μετά από μία πρόσκληση του λόρδου Βύρωνα, κάποτε στην Ελβετία, υπέγραψε το πιο ανατριχιαστικό βιβλίο στον κόσμο.

Οι λεπτομέρειες της ταραχώδους ζωή της Σέλλεϋ ωστόσο εξακολουθούν να παραμένουν άγνωστες ακόμα και για τους πιο θερμούς βιβλιοφάγους και λίγοι ξέρουν πως η πολυσυζητημένη συγγραφέας έζησε μία πιο έντονη, παθιασμένη και ερωτική καθημερινότητα από τις περισσότερες γυναίκες της εποχής της.

Οι γονείς της Μαίρη υπήρξαν λόγιοι και η κόρη τους βρέθηκε από νωρίς σε ένα περιβάλλον όπου λάμβαναν χώρα μεγάλες, φιλοσοφικές συζητήσεις.  Ήταν ο συγγραφέας και φιλόσοφος Ουίλλιαμ Γκόντγουιν και η συγγραφέας  Μαίρη Γούλστονκραφτ, η οποία έγραψε ένα από τα πρώτα “εγχειρίδια του φεμινισμού, τη “Διεκδίκηση των Δικαιωμάτων της Γυναίκας”. Άνθρωποι άκρως πρωτοποριακοί και με ριζοσπαστικές ιδέες για την εποχή τους. Αυτό είχε ως επακόλουθο, η  Μαίρη να μεγαλώσει με διαφορετικούς κανόνες από τις υπόλοιπες νεαρές κοπέλες του καιρό της. Η μόρφωσή της και οι ελευθερίες της δεν είχαν καμία σχέση με αυτές των άλλων γυναικών. Ο πατέρας της ήταν περήφανος για εκείνη καθώς -όπως έλεγε- είχε την αυτοπεποίθηση και τη σιγουριά μιας αυτοκράτειρας. Στόχος του ήταν να την κάνει να σκέφτεται σαν τους φιλοσόφους.

Ο 22χρονος ποιητής Πέρσι Σέλλεϋ θαύμαζε ιδιαίτερα τον Γκόντγουιν και τον συντηρούσε οικονομικά. Ερωτεύεται την κόρη του, Μαίρη,  όταν ήταν μόλις 17 ετών, η οποία έβλεπε στο πρόσωπο του νεαρού όλα τα ιδανικά που εκπροσώπευε ο πατέρας της. Ο Σέλλεϋ αν και είχε αριστοκρατική καταγωγή, προτιμούσε να διαχωριστεί από την οικογένειά του. Επιθυμία του ήταν να μοιράσει  μεγάλο μέρος της περιουσίας του στους φτωχούς. Οι γονείς του προκειμένου να αποφύγουν τέτοιου είδους σπατάλες, δεν του έδιναν χρήματα. Αναγκάζεται, λοιπόν, ο Σέλλεϋ να σταματήσει να χρηματοδοτεί τον Γκόντγουιν, ο οποίος δυσαρεστήθηκε όταν το έμαθε. Η απόφασή του να φύγει μαζί με την κόρη του Γκόντγουιν στην Ευρώπη, σαφώς χειροτέρεψε την κατάσταση.

Η αντίδρασή του ήταν άσχημη γιατί ο Σέλλεϋ ήταν ήδη παντρεμένος και η σύζυγός του ήταν έγκυος. Η Μαίρη αποφασίζει να φύγει με τον εραστή της και την ξαδέλφη της για την Αγγλία, χωρίς την ευχή του πατέρα της. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, αυτό το ταξίδι ήταν αρχικά “η ενσάρκωση του ρομαντισμού”. Η οικονομική δυσχέρεια, όμως,  τους αναγκάζει να επιστρέψουν πίσω μετά από λίγους μήνες. Λίγο πριν επιστρέψουν στην Αγγλία, η Μαίρη ανακαλύπτει ότι ήταν έγκυος. Ο πατέρας της αρνείται να τους βοηθήσει, στάση που αιφνιδιάζει το ζευγάρι. Ο Γκόντγουιν ήθελε με αυτήν την συμπεριφορά – που ήταν κόντρα στις αρχές που εκπροσωπούσε- να συνετίσει την παρορμητική κόρη του.  Η Μαίρη, δυστυχώς, γεννάει πρόωρα και χάνει το παιδί της. Αναρρώνει όμως και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα ξαναμένει έγκυος.  Ο Σέλλεϋ κληρονομεί τον παππού του και τα οικονομικά τους είναι πλέον εξαιρετικά καλά. Λίγους μήνες αργότερα, έρχεται στον κόσμο ο γιος τους, Ουίλλιαμ.

Το καλοκαίρι του 1816 νοικιάζουν μια βίλα στην Ελβετία, όπου φιλοξενούν τον φίλο τους και εραστή της ξαδέλφης της Μαίρης, τον Λόρδο Βύρωνα. Λόγω των συχνών βροχοπτώσεων αναγκάζονται να κλειστούν μέσα στο σπίτι και για να περάσει η ώρα παίζουν διάφορα παιχνίδια. Κάποιο βράδυ, ο Βύρωνας προτείνει να γράψει ο καθένας τους  μια τρομακτική ιστορία.

Έτσι, λοιπόν, καθένας ξεκινά να συνθέτει τη δική του σκοτεινή αφήγηση -παραδόξως, οι δύο διακεκριμένοι τεχνίτες του λόγου καταπιάστηκαν με λιγότερο ζήλο από τους συντρόφους τους. Ο Πέρσι προσπάθησε μάταια να επικαλεστεί μια παιδική του ανάμνηση ως καύσιμο για την έμπνευσή του -γρήγορα τα παράτησε. Ο Βύρων δημιούργησε ένα αρχέτυπο γοτθικής λογοτεχνίας βουτηγμένο στο υπερφυσικό και μακάβριο -τον Μάνφρεντ. Η Μαίρη, περνώντας πολλές νύχτες άυπνη, ακούγοντας ωστόσο συνεχώς τους δύο ποιητές να μιλούν για φαντάσματα και βρικόλακες, αποφάσισε πως δεν είχε αρκετή έμπνευση για να γράψει κάτι αντάξιο του τρομακτικού και τερατώδους. Τότε ήταν, όμως, που σπίθισε μέσα της το ελάχιστο ηλεκτρικό φορτίο που χρειάζεται για να φλογίσει η γαλβανική μπαταρία που θα δώσει υπόσταση -ζωή- σε μια άμορφη έως τώρα ύπαρξη. Με τον τρόπο αυτό, υπό την επιταγή ενός παιχνιδιού μεταξύ φίλων, γεννήθηκε ο «Σύγχρονος Προμηθέας», ο Φρανκενστάιν.

Μέσα στα επόμενα οκτώ χρόνια, οι Πέρσι, Βύρων και Τζον θα είναι νεκροί. Είναι ωστόσο η συνάντηση των προσώπων αυτών σε μια ξύλινη βίλα της Ελβετίας, το καλοκαίρι του 1816, που γέννησε κάποιες από τις σημαντικότερες ιστορίες της μοντέρνας λογοτεχνίας του τρόμου. Και όλα, για ένα παιχνίδι του λόρδου Βύρωνα.

Η Μαίρη και ο Σέλλεϋ παντρεύονται τον Δεκέμβριο του 1816, έχοντας ήδη δύο χρόνια εξωσυζυγικής σχέσης. Η σύζυγος του Σέλλεϋ είχε αυτοκτονήσει και για να πάρει την κηδεμονία των παιδιών τους,  έπρεπε εκείνος να επιδείξει το κατάλληλο ήθος. Θεωρεί λοιπόν, ότι ο γάμος τους θα είχε το θεμιτό αποτέλεσμα.  Ο Σέλλεϋ χάνει την κηδεμονία των παιδιών του, αλλά η Μαίρη έρχεται και πάλι κοντά με τον πατέρα της.

Το 1818 το ζευγάρι χάνει την κόρη τους και ένα χρόνο αργότερα και το γιο τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Μαίρη να πέσει σε βαριά κατάθλιψη και να αποβάλει το παιδί που κυοφορεί.  Κινδυνεύει, μάλιστα, να  πεθάνει από αιμορραγία και την σώζει ο Σέλλευ, βάζοντάς την μέσα σε μια μπανιέρα γεμάτη με πάγο.

Η απώλεια των παιδιών τους απομακρύνει το άλλοτε ερωτευμένο ζευγάρι. Ο Σέλλευ αρχίζει να φλερτάρει με διάφορες γυναίκες και η Μαίρη στρέφεται σε διάφορους φίλους της.  Ένας από αυτούς είναι ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Γνωρίζονται στην Πίζα, ενώ εκείνη είναι με τον σύζυγό της, κι έρχονται πολύ κοντά. Ο Σέλλευ τον ενημερώνει ότι η Μαίρη θέλει να μάθει την ελληνική γλώσσα κι εκείνος προθυμοποιείται να τη διδάξει.

Ο Σέλλευ έχει εκτίμηση για τον Μαυροκορδάτο και του αφιερώνει το ποίημά του, “Ελλάς”. Ωστόσο σε κάποιες επιστολές του προς εκείνον, μιλά αρνητικά, καθώς ενοχλείται από τη στενή σχέση που έχει με τη Μαίρη: “Ο Έλληνας πρίγκιπας έρχεται μερικές φορές και ενοχλούμαι με τον εαυτό μου που αντιδρώ τόσο άσχημα. Πώς γίνεται ένας τόσο συμπαθητικός, ικανός και φιλικός άνθρωπος να μη μου είναι συμπαθής”. Ο Μαυροκορδάτος φεύγει για την Ελλάδα, ο Σέλλεϋ γράφει: “Ένα πλοίο ήρθε να πάρει τον Έλληνα πρίγκιπα, για να πάει στον στρατό στον Μοριά. Είναι μεγάλη απώλεια για τη Μαίρη και μόνο επειδή στενοχωρεί τη Μαίρη, είναι μεγάλη απώλεια και για μένα. Αλλά όχι για κάποιον άλλο λόγο”. Το καλοκαίρι του 1822 ο Σέλλεϋ πνίγεται στα ανοιχτά του Λιβόρνο και η αγαπημένη του Μαίρη κλονίζεται απίστευτα πολύ. Αποφασίζει να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά ολόψυχα στο γιο τους, Πέρσι.

πιστρέφουν οι δυο τους στο Λονδίνο κι εκείνη συνεχίζει να εργάζεται ο συγγραφέας. Αναλαμβάνει τα έξοδα το παιδιού της γιατί αν δεχόταν τη βοήθεια που της προσέφερε ο πατέρας  του Σέλλεϋ, θα αναλάμβανε την κηδεμονία του γιου της, κάποιος έμπιστός του. Η Μαίρη γνωρίζει  μεγάλη επιτυχία ως συγγραφέας και από  τα κέρδη της καταφέρνει να συντηρήσει και τον πατέρα της . Αρνείται όλες τις προτάσεις γάμου, ακόμα και από τον Αμερικάνο ηθοποιό Τζον Χάουαρντ Πέιν. Του απαντά ότι αφού είχε παντρευτεί ήδη μία ιδιοφυΐα, μπορούσε να ξαναπαντρευτεί μόνο μία άλλη ιδιοφυία.

Η συγγραφέας με την περιπετειώδη ζωή,  έφυγε από τη ζωή την 1η Φεβρουαρίου του 1851, στα 53 της χρόνια, ύστερα από χρόνια ταλαιπωρίας με ασθένειες. Υπήρχαν υποψίες από τον προσωπικό της ιατρό ότι είχε όγκο στον εγκέφαλο.